KRASP

Aktualności

Opinia Prezydium KRASP w spr. pisma Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej dot. Krajowego Planu Odbudowy 31/03/2021

Opinia
Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich
w sprawie pisma Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej
nr DSR-Ia.500.18.2021.MP z 5 marca 2021 r.
dotyczącego Krajowego Planu Odbudowy

 

Wyżej wymieniony dokument potwierdza zasadność niepokoju KRASP wysokością środków przeznaczonych na rozwój polskiej nauki i szkolnictwa wyższego w Krajowym Planie Odbudowy, które zostało wyrażone w Stanowisku jego Prezydium z dnia 22 lutego 2021 r. Według pisma otrzymanego z Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Krajowy Plan Odbudowy w zakresie edukacji, nauki i szkolnictwa wyższego  przewiduje finansowanie tylko w następujących obszarach i kwotach:

-      A.3.1. Doskonalenie systemu edukacji oraz mechanizmów uczenia się przez całe życie w kierunku lepszego dopasowania do potrzeb nowoczesnej gospodarki „Kadry dla nowoczesnej gospodarki” – 543 mln euro,

-      B.1.1.3. Termomodernizacja szkół – 194 mln euro,

-      C.2.1.2. Cyfrowa infrastruktura szkół – 550 mln euro,

-      A.2.2. „Wzmocnienie potencjału sektora nauki do współpracy z przedsiębiorstwami oraz usprawnienie transferu wiedzy i innowacji do gospodarki” w postaci wsparcia czterech projektów dotyczących infrastruktury badawczej w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz oraz  trzech projektów Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej w łącznej kwocie – 350 mln euro oraz utworzenie sześciu laboratoriów w instytutach nadzorowanych przez MRiRW w obszarze sektora żywności – 97 mln euro.

Dodatkowo, poza wymienionym w piśmie DSR-Ia.500.18.2021.MP finansowaniem, można jeszcze odnaleźć w planach KPO w komponencie D „Efektywność, dostępność i jakość systemu ochrony zdrowia” nadzorowanym przez Ministerstwo Zdrowia:

-      Inwestycje związane z modernizacją i doposażeniem obiektów dydaktycznych w związku ze zwiększeniem limitów przyjęć na studia medyczne – 677 mln euro,

-      Inwestycje w utworzenie specjalistycznych centrów badawczych i analitycznych na potrzeby nauk medycznych – 273 mln euro.

Uwagi i wnioski do propozycji reform przedstawionych w przedmiotowym piśmie:

      I.         Uwagi o charakterze ogólnym:

-      W dokumencie pojawia się wiele wydatków, które zastępują dotychczasowe wydatki budżetowe lub wydatki instytucji publicznych, w związku z tym zbyt mało jest wydatków na cele rozwojowe oparte na rozwoju nauki i technologii.

-      Wsparcie inwestycyjne dla sektora szkolnictwa wyższego ma jedynie wycinkowy, sektorowy charakter (uczelnie medyczne), brakuje instrumentu wspierającego rozwój sektora jako takiego, co biorąc pod uwagę fakt, że spełnia on przesłanki sektora reformującego się, jest działaniem zupełnie niezrozumiałym.

-      Spośród zgłoszonych stu czterdziestu sześciu (i wybranych jako najlepsze siedemdziesięciu) projektów Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej, finansowanie przewidziano jedynie dla trzech projektów. Nie uwzględniono w KPO wspieranych przez KRASP innych projektów, w tym między innymi związanych z cyfryzacją uczelni.

-      Zawarta w końcowym akapicie pisma Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej uwaga, że wiele działań w obszarze edukacji, nauki i szkolnictwa wyższego (…) zaplanowano do realizacji również w ramach polityki spójności na lata 2021-2027, wskazuje na niezrozumiałe odwrócenie priorytetów – wydaje się naturalne, że KPO powinien koncentrować się na działaniach prorozwojowych i w tym obszarze powinno być silnie włączone szkolnictwo wyższe, a działania na rzecz spójności powinny być przedmiotem polityki spójności.

    II.         Uwagi szczegółowe:

-      A. 3.1 Kadry dla nowoczesnej gospodarki

Reforma Wsparcie nowoczesnego kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie (A.3.1.1) wbrew nazwie na poziomie konkretnych działań skupia się wyraźnie na poziomie kształcenia i doskonalenia zawodowego. Rozumiejąc duże potrzeby w tym obszarze, warto zwrócić uwagę na fakt, że kadry dla nowoczesnej gospodarki, zwłaszcza w przypadku Industry 4.0, to kadry głównie o wykształceniu akademickim. W propozycjach konkretnych działań przedstawionych w dokumencie brak jest np. mechanizmów wspierających kształcenie o charakterze praktycznym we współpracy z przedsiębiorstwami na poziomie studiów I i II stopnia. Działania takie wydają się niezbędne i wyraźnie oczekiwane również przez sektor przedsiębiorstw.

-      B.1.1.3. Termomodernizacja szkół

W tym przypadku zupełnie niezrozumiale wydaje się ograniczenie potencjalnych beneficjentów tylko do jednego rodzaju placówek podlegających MEiN. Proponujemy rozszerzenie katalogu beneficjentów również o szkoły wyższe, gdzie z jednej strony potrzeby termomodernizacyjne są nie mniejsze niż w placówkach oświatowych, a z drugiej strony efekty tego typu działań mogą być znaczące.

-      C.2.1.2. Cyfrowa infrastruktura szkół

Podobnie jak w przypadku B.1.1.3. także tutaj a priori wykluczanie z możliwości wsparcia sektora szkół wyższych wydaje się działaniem niezrozumiałym. Podzielając potrzebę wsparcia placówek systemu oświaty, uważamy, że taka możliwość powinna być również zapewniona szkołom wyższym, które już w obecnej sytuacji pandemicznej w dużej mierze z własnych środków rozpoczęły proces dostosowywania swojej infrastruktury dla potrzeb kształcenia kadr nowoczesnej gospodarki.

  III.         Wnioski:

-      Wskazane w piśmie Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej nakłady na przedsięwzięcia związane z edukacją, nauką i szkolnictwem wyższym są uderzająco niskie. Potwierdza to rozbieżność między deklarowanymi w KPO celami, a przewidywanymi nakładami na działania wspierające innowacyjność i przygotowywanie kadr dla potrzeb szybko zmieniającej się gospodarki, w tym rozwijającego się Przemysłu 4.0.

-      Każdy z pięciu komponentów KPO powinien zawierać silniejsze elementy badawczo-rozwojowe oraz związane z przygotowywaniem wysoko kwalifikowanych kadr. Rozwijanie ich nie będzie możliwe bez większego zaangażowania szkół wyższych, co musi się wiązać ze wzmacnianiem ich potencjału, także poprzez inwestycje. Polskie szkoły wyższe rozwijają innowacyjne rozwiązania w ramach każdego z pięciu komponentów KPO, dlatego są najlepiej predestynowane do roli demonstratorów nowych rozwiązań i technologii. Dotyczy to w szczególności transformacji energetycznej i transformacji cyfrowej. Szkoły wyższe mogą być „żywymi laboratoriami” testowania i prezentowania rozwiązań związanych np. z efektywnością energetyczną (B.1.1.3) oraz innowacyjną energetyką (B.2).

-      Mocniejsze włączenie polskiej nauki i szkolnictwa wyższego w realizację Krajowego Planu Odbudowy na pewno przysłuży się budowaniu podstaw trwałej i konkurencyjnej gospodarki. 

Proponowane usytuowanie szkolnictwa wyższego i nauki w Krajowym Planie Odbudowy spowoduje opóźnienie w pokonywaniu przez Polskę i tak już dużego dystansu w stosunku do krajów najwyżej rozwiniętych. Krajowy Plan Odbudowy z silniejszym komponentem nauki i szkolnictwa wyższego stwarza szczególną i niepowtarzalną w najbliższych latach szansę dla utrzymania Polski na trajektorii przyspieszonego rozwoju.

Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich zwraca się do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej o przeznaczenie w Krajowym Planie Odbudowy dla szkolnictwa wyższego i nauki kwoty co najmniej 2,5% ogólnej jego wartości, oprócz już przyjętych kwot dla edukacji podstawowej i średniej oraz innej pozauczelnianej.  

 

Przewodniczący KRASP

Prof. dr hab. inż. Arkadiusz Mężyk

 

 

 

 

Wyszukiwanie zaawansowane
Oferta edukacyjna Uczelni Członkowskich KRASP

Skorzystaj z naszej wyszukiwarki lub zestawienia oferty edukacyjnej. Sprawdź, jakiego rodzaju studia i jakie kierunki możesz wybrać na uczelniach zrzeszonych w KRASP.

Sprawdź ofertę

KRASP jest członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Uniwersytetów - European University Association.